Kredi vermeye değer

Yıllık tahmini geliri 80 milyar$ olan HP neden hedefleri olan Ugandalı bir kuaförün 50$ borç almasına yardım edecek bir teknolojiye yatırım yapıyor?

Bu tür borçlanmaları kolaylaştırmak için gerçekleştirilen Uzaktan İşlem Sistemi (RTS) aslında HP’nin uzun dönem stratejilerinden olan ve dijital çağın sosyal ve ekonomik olanaklarına erişimi yaygınlaştıran e-inclusion’ın bir bölümüdür.

Kredi verilmemesi, yoksulluktan kurtulmanın önündeki en büyük engellerden biridir. Gelişmekte olan ülkelerdeki 500 milyon yoksul insana büyük ölçüde faydası olabilecek küçük bir borç endüstrisi olan mikrofinans alanında bir yeniliğe imza atmak için, HP, önde gelen yedi mikro finans kuruluşu ile birlikte konsorsiyum oluşturarak Uganda’da bir pilot program başlatmıştır.

Önümüzdeki on yılda gelişmekte olan ülkelerde bu tür borçların verilmesinin yaygınlaşması, aşırı yoksulluğu şimdikinin yarısına indirgemeye yardım edebilecek midir?

Birleşmiş Milletler bunun olabileceğine inanmaktadır ve finansal hizmetlerin yoksul ve düşük gelirli insanlara erişimini kolaylaştırmaya destek sağlama çabasıyla 2005 yılını Uluslar arası Mikrokredi Yılı ilan etmiştir.

Genel Sekreter Kofi Annan girişimi başlatan konuşmasında şöyle konuşmuştur: “Mikrofinans sadaka değildir. “Diğer insanların sahip olduğu hak ve hizmetlerin aynısını düşük gelirli insanlara da ulaştırmanın bir yoludur. Yoksul insanların sorun değil, çözüm olduğunun hatırlatılmasıdır.”

Teknolojinin kullanılması yoluyla, mikrofinansın etkinliği, erişilebilirliği ve ölçeğinde yenilik oluşturmak ve buna destek olmak için, HP 2003 yılında kamu ve özel sektörün yedi mikrofinans kuruluşundan oluşan bir grubu bir araya getirmiştir.

Global Multisector Initiatives Yöneticisi Janine Firpo, “Biz kendimizi; finansal bilgiyi nerede olduğundan bağımsız olarak işlem noktasında elde edebilecek ve bu veriyi, ATM ağları, merkezi santraller ve kredi referans büroları gibi mevcut finansal altyapılara geçirecek bir baştan-sona işlem sistemi oluşturarak, mikrofinans ölçeğinde bir yenilik başlatmaya adamış bulunmaktayız.” şeklinde konuşmuştur.

BU takım, USAID ile ortaklık çerçevesinde çalışarak, Uganda’nın %85’ini kapsayan hücresel altyapıya dayanan bir mikrofinans teknoloji çözümünü, Uzaktan İşlem Sistemini (RTS) meydana getirmiştir. Bu sistem ülkedeki yarı kentsel ve kırsal bölgelerde alan testine tabi tutulmaktadır. İlk pilot etkinliklerin 2005’in Mart ayında tamamlanması planlanmıştır.

Firpo, “Uganda’da gerçekleştirmekte olduğumuz iş bizi; insanların ihtiyaçlarını karşılamak üzere çözümler sunmak için, hücresel altyapıyı hızla geliştirme, topluluğa dayalı güven ve az miktardaki verilerden yararlanma konusunda büyük bir potansiyel değer olduğuna inandırmaktadır.” demektedir.

RTS cihazını ve borçlunun akıllı kartını kullanarak, günümüzde manuel olarak gerçekleştirilen bilginin saklanması ve iletiminin gerçekleştirilmesiyle, bir saha temsilcisi, borç ödemesi ve tasarruf verilerini elektronik olarak elde edebilmektedir.

Takım, online çalışmanın orijinal versiyonunu oluşturmuştur, fakat daha sonra, yerel gerçekliklere bağlı olan deneme ve yanılmaya dayalı bir süreçteki bir çok değişiklikten biri olan, başlıca bir offline mod ile çalışma çözümünü tasarlamıştır.

Yazılım, takımın yerel çevre konusundaki anlayışlarını kullanan ilk belirtimler dizisine dayanarak tamamen baştan oluşturulmuştur; bu belirtimlere örnek olarak sabit olmayan elektrik, okuma yazma bilmeyen halk, sınırlı teknik destek ve zor çevre koşulları verilebilir. Bununla beraber, çözüm; JAVA, Web Hizmetleri ve EMV gibi önde gelen teknoloji ve finansal sistemler standartlarına bağlı olmaktadır. Yerel finansal bilgiyi elde edebilecek düşük maliyetli ve büyütülebilir bir çözüm üretmek fikri söz konusuydu.

RTS, uygun konumlara erişimi artırarak, mikrofinans kuruluşlarının, işlemler ve diğer bankacılık hizmetleri için, finansal hizmetleri kırsal kesimlerde yaşayan düşük gelirli müşterilere, genellikle yerel tüccarlara ulaştırmasına olanak sağlamaktadır.

Fİrpo, “ Biz mevcut insan altyapısını, yeni oluşmakta olan teknik altyapı ile harmanlıyoruz” şeklinde konuşmaktadır. “Bizim ‘insan ATMler’ dediğimiz tüccarlar veya küçük işletme sahipleri gibi, yetkili veya tanınan üçüncü şahıs tüccarlar ağı yoluyla, mikrofinans müşterileri tarafından gerçekleştirilen nakit mevduatlarını ve para çekmeleri mümkün kılmaktadır.”

Mikrofinans takımının öncelikli amacı, ölçek açısından bir yeniliktir. Dünyadaki 7.000 mikrofinans kuruluşu arasında birkaç ölçek örneği bulunmaktadır ve bunların çoğu 25.000’in üzerinde müşteriye hizmet vermektedirler. Sadece bir veya iki düzinesinin bir milyonun üzerinde müşterisi bulunmaktadır.

Firpo Birleşik Devletler olayından örnek vermektedir. “ABD finansal marketleri büyümek için düşüncelerinde büyük bir değişiklik yaparak, banka kontrollü kredilerden, müşteri kontrollü olan 1.000$ büyüklükteki krediye geçmiştir.” Bir kredi kartının kullanımının aldığı zamanı bir dakikadan az bir süreye indirgeyen teknoloji, başka bir büyük etkendi. Birleşik Devletlerde kredi kartı sektörü, 40 yıldan daha az bir zamanda sıfırdan 640 milyon karta ulaşmıştır.

Mikrofinans endüstrisinin büyütülmesi sadece, biraz VISA international doğrultusunda olan standartlar ve teknoloji için bir belkemiğini değil; Uganda gibi yerlerden alınan derslere dayanan, mikrofinans kuruluşları ile ilgili yeni düşünme yollarını da gerektirecektir.

RTS düşüncedeki daha büyük hedefle oluşturulmuştur,” “Bütün insanlara bankacılık hizmete sağlama konusunda sahip olduğumuz daha uzun dönemli bir vizyonun ilk adımıdır."